ائلچین کتاب
تورک دیلی و ادبیاتی
ائلچین کتاب
تورک دیلی و ادبیاتیدیندار بالیقچی - کورت توخولسکی
سوئیسین آسکونا شهرینده، حئیوانلاری اورکدن سئون دیندار بیر کیشی یاشاییر. بو چوخ یاخشیدیر، آنجاق دیگر طرفدن اونون کؤنلو بالیق توتماق دا ایستهییر. او هردن لاگوما گؤلونون ساحیلینه گئدیر، اسکلهنین قیراغیندا اوتورور، آیاقلارینی یئللهیه-یئللهیه قارماغینی سویا آتیر. قارماغین چوبوغونو برک-برک الینده توتاراق گؤزلرینی سویا زیللهییب باشلاییر دوعا اوخوماغا.
او دوعا ائدیر بالیقلار قارماغا ایلیشمهسین. او یاخشی بیلیر بالیق قارماغا ایلیشیرسه دیلسیز حئیوان نه قدر آجی چکهجک. اونون اورگی بونو ایستهمیر. بو اوزدن او یالوار-یاخارلا تانریدان ایستهییر، لاگوما گؤلونون بالیقلارینی اونون قارماغیندان قوروسون. بئلهلیکله او بالیق توتماغینی سوردورور.
سیزجه بو کیشی عدالتین اؤرنگی و یا داها دوغروسو سیمگهسی دئییلمی؟ سورغونون یانیتی "هه" دیر. قوشقوسوز بو کیشی قوجا بیر یهودی و یا یهودیتین بللی بیر گؤرونوشودور. یا دا مسیحیت مکتبینده یئتیشمیش و بیر اینسانین ائریشهبیلهجگی ان یوکسک تقوا درجهسینه ائریشمیش بیرکیمسهدیر. او معنوی ایدئاللارینی، دونیوی آرزولاری ایله بیرلشدیره بیلیب. بو اؤزل بیر باجاریق و یئتهنک ایستهییر.
البته بو مسئله، اونون قارماغینا ایلیشن بالیقلار اوچون فرق ائلهمیر، آنجاق اونون اوچون کسینلیکله بئله دئییل. چونکو ایندی هم بالیق توتور، همی ده ویجدانی دینجدیر.
اخلاقی سونوج
اونلار، اورادا یاشام ساحیلینده... یا اونلار یاشام ساحیلینین اسکلهسینده (بو گؤزل دیر)، بلی اونلار یاشام ساحیلینین اسکلهسینده اوتوروب آیاقلارینی یئللهدهرک قارماقلارینی سویا توللاییر باشاری (موفقیت) اوولاییرلار. آنجاق بیرآزجا عاغیللیدیرلارسا، عئینی زاماندا دوعا دا اوخویورلار.
دینچی فاحیشهلر، سوسیالیست بانکچیلار، دموکرات میلیسلر و منیم صینفیمدن اولان حقیقت سئون قزئتهچیلر عئینی ایشی ائدیرلر: هامیسی اوو آختاریر و دوعا ائدیرلر.
چئویرن: عباس ائلچین
خینالی علی
خینالی علی
یوزباشی فاروق جبههیه یئنی گلن عسگرلری گؤزدن گئچیره-گئچیره اونلارلا دانیشیر هارالیسان کیمی سورغولار سوروشوردو. بیردن ساچینین اورتاسی سارالمیش بیر اوشاق گؤردو.
" آدین نه سنین اؤولادیم؟... "
"علی... "
" هارالیسان؟... "
" توقاتین زیلهسیندنم... "
" یاخشی اؤولادیم بو باشین حالی نه؟... "
" آنام جبهه یه گلیرکن خینا یاخدی کوماندیریم... "
" نییه؟... "
" بیلمیرم کوماندیریم... "
" یاخشی گئده بیلرسن خینالی علی... "
او گوندن سونرا هر کس اونا خینالی علی دئیر. هر کس باشینداکی خینایلا لاغ ائدر. قیسا مودتده اورگه یاتان و جسور داورانیشلاری ایله بوتون یولداشلاری نین سئوگیسینی قازانار. بیر گون عاییلهسینه مکتوب یازماق ایستر. علی نین اوخوم-یازماسی دا یوخدور؛ یولداشلاریندان کؤمک ایستر. هامی بیرلیکده باشلارلار یازماغا. علی سؤیلهیر یولداشلاری یازار:
" سئویملی آتا-آنام! اللرینیزدن اؤپورم. من بورادا چوخ یاخشییام مندن نیگران اولمایین... "
باجیسینی اؤزوندن کیچیک قارداشینی سوروشار. کندلیلرینه، نیگران اولمامالارینی، وار اولدوقجا دوشمنین بیر آددیم بئله ایرهلییه بیلمهیهجگینی یازدیریر.
غورورلا مکتوبونو بیتیرنده بیردن عاغلینا بیر شئی گلیر. علینین آردینجا عسگره گلهجک بیر قارداشی وار. خوصوصی اولاراق آناسینا یازدیریر:
"آنا جانیم! عسگره گلنده باشیما خینا یاخدین، بورادا کوماندیرلریم ، یولداشلاریم همیشه منله ظارافات ائدیب لاغا قویورلار. ساقین قارداشیم احمدین باشینا یاخما اونو دا لاغا قویماسینلار. اللریندن اؤپورم."
.. آرادان زامان کئچر. اینگیلیسلر ساواشی قازانماق اوچون بوتون گوجلری ایله گئلیبولویا باسقین ائدرلر. بو جبههنی مودافیعه ائدن عسگرلر تک-تک شهید اولارلار. بونلارا یاردیمینا گئدن احتیاط قووّهلری ده یئترلی دئییل.گئلیبولو دوشمنین الینه دوشمک اوزرهدیر.
خینالی علی نین کوماندیری ده اولایی گؤروب یئرینده دایانا بیلمیردی. بولوگو هله چاتیشمایا حاضیر دئییلدی. اونلار یئنی گلمیشدیلر. کوماندیرلرین بو دوشونجهلی حالینی گؤرن و دورومون وخامتینی آنلایان خینالی علی ایله یولداشلاری کوماندیرلرینه یالواریب یاخاراق اورایا گئتمک ایسته دیکلرینی سؤیلهیرلر. کوماندیرلری اونلاری اؤلومه گؤندردیگینی بیله-بیله چاره سیز گؤندریر.
خینالی علی نین بؤلوگوندن کیمسه ساغ قالماز هامیسی شهید اولموشدور. آرادان زامان کئچر. خینالی علینین عاییلهسینه یازدیغی مکتوبون جاوابی گلیر. کوماندیرلری گؤزلری دولو-دولو مکتوبو آچیب اوخوماغا قرار وئررلر (بو مکتوبون اصلی چاناققالا موزهسینده سرگیلنمکده دیر.) آتاسی علییه یازدیریب: " اوغولوم علی نئجهسن، یاخشیسانمی؟ گؤزلریندن اؤپوب سالام گؤندریرم. اؤکوزو ساتدیق پولون یاریسینی سنه، یاریسینی دا جبهه یه گئدهجک قارداشینا وئریریک. ایندی اؤکوزون یئرینه تارلانی اؤزوم سورورم. اونسوز دا چوخ یورولمورام .سیزده بیزدن یانا نیگران اولمایین بورادا هر شئی یولوندادیر".
مکتوبو یازان قوهوم کندلیلری، کاغیذین سونوندا:"علی! آنانین دا سنه دئیهجک بیز سؤزو وار..."دئیه آرتیریب:
- " اوغلوم علی، یازمیسان کی باشیمداکی خینایلا لاغ ائتدیلر، قارداشیما دا یاخما دئمیسن.
قارداشینا دا یاخدیردیم. کوماندیر و یولداشلارینا سؤیله سنینله لاغ ائتمه سینلر. بیز ده اوچ شئیه خینا یاخارلار:
1- گلین گئدن قیزا؛ گئتسین عاییلهسینه، اوشاقلارینا قوربان اولسون دئیه...
2- قوربانلیق قوچا؛ آللاها قوربان اولسون دئیه...
3- عسگره گئدن ایگیده؛ وطنهمیزه قوربان اولسون دئیه...
گؤزلریندن اؤپورم. آللاهین آمانیندا اولون... "
مکتوبو اوخویان علینین کوماندیری ایله دیگرلری هیچقیرا -هیچقیرا آغلاشماقدا ایدیلر.
کؤچورن: عباس ائلچین
بختیار وهابزاده :داغدا شلاله کیمی
داغدا شلاله کیمی
بختیار وهابزاده
بیر رنگی یوخ، گؤیلرین مین رنگینی سئویرم
بیر گۆلو یوخ، گۆللرین چلنگینی سئویرم.
من چیخماغا تپه یوخ، اوجا داغ ایستهییرم،
حیاتی حیات کیمی یاشاماق ایستهییرم.
گؤیده غۆروب چاغی دا، دان یئری ده گؤزلدیر.
حیاتین سئوینجی ده، کدری ده گؤزلدیر.
حیات-بیر جیدیر دۆزو، بیر دؤیوش مئیدانیدیر.
هر کسی اؤز جۆرأتی، اؤز قۆدرتی تانیدیر.
اینجی اۆزه چیخارمی چالخالانماسا عۆمّان؟
بو مئیداندا حئیف کی، دایم ائنیش آختاران،
"آزجا آشیم، آغریماز باشیم"-دئینلر ده وار.
کدردهکی نشئهنی، ذؤقو آنلامایانلار
حیاتین نشئهسیندن، فرحیندن نه آنلار؟
هر کدری سعادت، هر سئوینجی غم ایزلر.
اصل کؤنول هم غمی، هم سئوینجی عزیزلر.
تلاتومسوورکلر قوووق کیمی بوش اولور.
دایم سئوینج آختاران دایم غمه توش اولور.
دۆشمنم یالتاقلانیب تپهیه داغ دئیهنه.
"بو دۆنیادا بیرتهر قوی یاشایاق"،-دئیهنه،
آه، بیرتهر!.. لۆغته بو سؤز هاردان گلمهدیر؟
یاشاماق یاشاماقدیر! بس بو بیرتهر ندیر؟
من دۆشمنم، دۆشمنم بئله "اؤلو جانلارا"،
گۆندن قاچیب همیشه کؤلگه آختارانلارا...
اونلار اورتادا یئییب، قیراقداسا گزدیلر،
ناموسو خرجلهمکدن اونلار چکینمزدیلر.
اونلار اورتا یول توتوب نه "هه"، نه ده
"یوخ"،-دئدی.
هاوایا نه "ایستیدیر"، نه ده کی،
"سویوق"،-دئدی.
اونلار اؤلچوب-بیچدیلر هر بیرشئیی دریندن.
اؤزگهسینی قورخودوب هۆرکدولر اؤزلریندن.
اونلار قازدان آییقدی...
اونلار هاوایا باخدی...
گاه یاغیشا، گاه قارا،
گاه قیشا، گاه باهارا،
گاه آخشاما، گاه دا کی، سحره دم توتدولار.
اؤزلرینی دۆشونوب اؤزگهنی اونوتدولار.
سسلردن سس آلدیلار، اؤز سسلری اولمادی.
یاشادیلار اؤلو تک، نفسلری اولمادی...
گئتدیلر ایش دالینجا، اۆرکلری گئتمهدی...
گزدیلر... هئی گزدیلر.
آیاق سسلرینیسه تک اؤزلری ائشیتدی، بیر کیمسه
ائشیتمهدی...
آتلارینی داشلیغا سالیب سییرتمهدیلر،
آدلاری کیشی اولدو، عؤمورده بیرجه کره، کیشیلیک
ائتمهدیلر.
اونلار اؤلنده بئله کیمسه خبر توتمادی.
بو سسسیز، کۆیسوز اؤلوم کیمسهنی آغلاتمادی.
چوخدان اؤلموش ظنّ ائدیر، آخی، هامی اونلاری.
دیری ایکن، ساغ ایکن،
اؤز سسی اولمایانین اؤلومو سسسیز کئچر.
مین-مین دفعه اؤلنین ماتمی یاسسیز کئچر.
قارداش، مین دویغو اؤتسون اۆرگیندن بیر آندا.
سن قیمیشما گۆلنده، اینلهمه آغلایاندا.
آغلاسان، هؤنکور آغلا، گۆلسن، قهقهه چک، گۆل.
گۆلسن ده، آغلاسان دا تامام دویسون قوی کؤنول.
یاشاماق ایستهمیرم سۆرونوب دیزین-دیزین،
ایستهییرم ان اوجا زیروهلره من قونام.
خفیف ساکیتلیگینی نئیلهییرم دنیزین.
اونون قاسیرغاسینا، دالغاسینا وورغونام.
قوی دؤیسون یاغیش منی، بوران منی، قار منی،
حیاتین بورانلاری دایم یاشادار منی.
ایستهمیرم حیاتیم ساکیتجه بیر اوتاقدا گلیب کئچسین
لال کیمی...
ایستهییرم دؤیوشم قایالارین باشیندا دۆشمنله قارتال
کیمی.
باغچاداکی آرخ کیمی اؤتوب حزین نغمهلر،آخماغی ایستهمیرم.
سیّاح اولوب حیاتا سئییرچی بیر نظرله باخماغی ایستهمیرم.
چاغلاماق ایستهییرم داغدا شلاله کیمی،
سپیلمک ایستهییرم چؤللره لاله کیمی.
دریا اولوب، نهر اولوب، چالخانماق ایستهییرم،
گؤیلرده اولدوز کیمی من یانماق ایستهییرم.
شیغیماق ایستهییرم باشسیز کۆلکلر کیمی،
بسلنمک ایستهییرم بۆتون اۆرکلرده من آرزو، دیلکلر
کیمی.
بیر رنگی یوخ، گؤیلرین مین رنگینی سئویرم.
بیر گۆلو یوخ، گۆللرین چلنگینی سئویرم.
من چیخماغا تپه یوخ، اوجا داغ ایستهییرم؛
حیاتی حیات کیمی یاشاماق ایستهییرم،
یاشاماق ایستهییرم!
Cemal Süreya - Uzaktan Seviyorum Seni
Uzaktan Seviyorum Seni
uzaktan seviyorum seni
kokunu alamadan,
boynuna sarılamadan
yüzüne dokunamadan
sadece seviyorum
öyle uzaktan seviyorum seni
elini tutmadan
yüreğine dokunmadan
gözlerinde dalıp dalıp gitmeden
şu üç günlük sevdalara inat
serserice değil adam gibi seviyorum
öyle uzaktan seviyorum seni
yanaklarına sızan iki damla yaşını silmeden
en çılgın kahkahalarına ortak olmadan
en sevdiğin şarkıyı beraber mırıldanmadan
öyle uzaktan seviyorum seni
kırmadan
dökmeden
parçalamadan
üzmeden
ağlatmadan uzaktan seviyorum
öyle uzaktan seviyorum seni;
sana söylemek istediğim her kelimeyi
dilimde parçalayarak seviyorum
damla damla dökülürken kelimelerim
masum beyaz bir kağıtta seviyorum”
اویغور تورکجهسینده چیزگی فیلم:طاماحکار پیشیک
اویغور تورکجهسینده چیزگی فیلم:طاماحکار پیشیک
Uyğur türkcəsində çizgi film: Tamahkar pişik
Ben Sana Mecburum Şiiri | Attila İlhan -Sesli Şiir
Ben sana mecburum bilemezsin Adını mıh gibi aklımda tutuyorum Büyüdükçe büyüyor gözlerin İçimi seninle ısıtıyorum Ben sana mecburum bilemezsin
Bu şehir o eski İstanbul mudur? Ağaçlar sonbahara hazırlanıyor Sokak lambaları birden yanıyor Karanlıkta bulutlar parçalanıyor Kaldırımlarda yağmur kokusu
Sevmek kimi zaman rezilce korkudur Ben sana mecburum sen yoksun
İnsan bir akşam üstü ansızın yorulur
Birkaç hayat çıkarır yaşamasından Tutsak ustura ağzında yaşamaktan
Kimi zaman ellerini kırar tutkusu
Hangi kapıyı çalsa kimi zaman
Eski zamanlardan bir Cuma çalıyor Arkasında yalnızlığın hınzır uğultusu
Fatihte yoksul bir gramafon çalıyor
Durup köşe başında deliksiz dinlesem
Belki Haziranda mavi benekli çocuksun Sana kullanılmamış bir gök getirsem
Haftalar ellerimde ufalanıyor
Ne yapsam ne tutsam nereye gitsem
Ben sana mecburum sen yoksun
Belki körsün kırılmışsın telâş içindesin Ah seni bilmiyor kimseler bilmiyor
Bir şilep sızıyor ıssız gözlerinden
Belki Yeşilköy'de uçağa biniyorsun
Bütün ıslanmışsın tüylerin ürperiyor
Sus deyip adınla başlıyorum Kötü rüzgâr saçlarını götürüyor
Ne vakit bir yaşamak düşünsem
Bu kurtlar sofrasında belki zor
Ayıpsız fakat ellerimizi kirletmeden
Ne vakit bir yaşamak düşünsem
Ben sana mecburum bilemezsin..İçim sıra kımıldıyor gizli denizlerin
Hayır başka türlü olmayacak
Attila İlhan
یاخشیلیغا یامانلیق (اویغور تورکجهسی)
اویغور تورکجهسینده چیزگی فیلم:یاخشیلیغا یامانلیق
Uyğur türkcəsində çizgi film: Yaxşılığa yamanlıq