‎‏‎ ...

مد قاجار

شبنم نبیوا

تغییرات و نوآوری‌های مختلفی در فرهنگ پوشش در دوره قاجار رخ داد. گسترش روابط با اروپای غربی، سفرهای شاهان قاجار به فرانسه و سایر کشورهای اروپایی و ورود مسافران، بازرگانان و تجار اروپایی به ایران، تأثیر زیادی در شکل‌گیری پوشش قاجار داشت.

لباس این دوره را می‌توان به طور مشروط به دو مرحله اصلی تقسیم کرد. در مرحله اول، تا اواسط قرن نوزدهم، سنت‌های کلاسیک لباس شرقی غالب بود. نفوذ اروپای غربی هنوز چندان قوی نبود. مرحله دوم از اواسط قرن نوزدهم تا پایان دوره، یعنی تا آغاز قرن بیستم، ادامه داشت. در این مرحله، تأثیر اروپای غربی بر فرهنگ لباس به وضوح قابل توجه بود.  

روند غربی شدن هم از نظر ایدئولوژیک و هم از نظر فرهنگ پوشش آشکار بود. محو تدریجی تزئینات و ظهور اشکال مدرن‌تر پوشش از ویژگی‌های مهم این دوره بود.

با نگاهی به مراحل اولیه، می‌توان دید که سنت‌های فرهنگی و پوشاک به جا مانده از دولت صفوی ادامه یافت. تولید ابریشم احیا شد و لباس‌هایی از جنس ابریشم که یادآور دوره صفوی بود، دوخته می‌شد. نمونه‌هایی از لباس‌های بسیار گران‌قیمت، غنی و مجلل وجود داشت.

رنگ‌های تیره در لباس‌های قاجاری در مقایسه با دوره صفویه کاربرد بیشتری داشتند. با این حال، رنگ‌های روشن و شاد نیز جایگاه خود را در دوره قاجار حفظ کردند. 

​

Qacar dəbi

Şəbnəm Nəbiyeva

Qacar dövründə geyim mədəniyyətində müxtəlif dəyişikliklər və yeniliklər baş vermişdir. Qərbi Avropa ilə əlaqələrin genişlənməsi, Qacar şahlarının Fransa və digər Avropa ölkələrinə səfərləri, Avropalı səyyahların, tacirlərin və biznesmenlərin İrana gəlişi Qacar geyimlərinin formalaşmasına böyük təsir göstərmişdir.

Bu dövrün geyimlərini şərti olaraq iki əsas mərhələyə bölmək mümkündür. Birinci mərhələdə, XIX əsrin ortalarına qədər, klassik Şərq geyim ənənələri üstünlük təşkil edirdi. Qərbi Avropa təsiri hələ o qədər də güclü deyildi. İkinci mərhələ isə XIX əsrin ortalarından başlayaraq dövrün sonuna, yəni XX əsrin əvvəllərinə qədər davam etmişdir. Bu mərhələdə Qərbi Avropanın geyim mədəniyyətinə təsiri daha aydın şəkildə nəzərə çarpırdı.